TÜRKİYE’DEKİ ANTİK KENTLER

ASPENDOS ANTİK KENTİ

Aspendos, sadece Anadolu’nun değil tüm Akdeniz dünyasının en iyi korunagelmiş Roma Dönemi tiyatrosuna sahip olmasıyla ünlüdür. Şehir, bölgenin en büyük nehirlerinden Köprüçay (Antik Eurymedon) yakınlarındaki tepe düzlüğünde kurulmuştur. Akdeniz ile ulaşımını ve gelişmesini yakınındaki nehre ve dolayısıyla çevresindeki bereketli topraklara borçlu olan Aspendos’ta bugün çoğunlukla tiyatro ve suyolları ziyaret edilir. Şehre ait diğer yapıların kalıntıları ise tiyatronun yaslandığı tepenin düzlüğünde yer alır. arihçiler şehrin yakınlarında akan nehrin kenarında İ.Ö. 467 yılında Yunanlılarla Persler arasında geçen, Eurymedon Savaşı adıyla anılan savaşta Yunan tarafının kazandığından bahseder. Aspendos, Büyük İskender’e hileli yollarla direnme göstermeye çalışsa da sonuçta teslim olup, şehirde yetiştirilen ünlü atlar ve altın karşılığındaki vergi borcunu kabul etmişlerdir. İskender’in ölümünden sonra Ptolemaios egemenliğine giren şehrin, en parlak dönemi şüphesiz, ünlü tiyatro ve suyollarının inşa edildiği Roma İmparatorluk dönemidir.

PHASELİS

Antalya’ya 35 km uzaklıkta Tekirova Köyü’nde ormanın içinde Phaselis antik kenti bulunur.  Şehrin kalıntıları askeri liman ile güney limanı birbirine bağlayan ana caddenin iki yanında bulunmaktadır. 125 m uzunlukta 20-25 m genişlikteki ana caddenin her iki yanında üçer basamakla çıkılan kaldırımlar bulunur. Cadde ortalarda bir meydan oluşturduktan sonra güney limanına ulaşır. Düzgün taşla döşenen bu caddenin altında kanalizasyon ve drenaj sistemi vardır.

XHANTOS ANTİK KENTİ

Teslim Olmayan Onurlu Şehir

Tarihi Likya Birliği’nin idari merkezi olarak da bilinen Xanthos’un (Ksanthos) tarihi geçmişi MÖ 8. yüzyıla kadar uzanıyor. 545 ‘de kenti kuşatan güçlü Pers ordusuna karşı kahramanca karşı koyan Xanthoslular, çaresiz kalınca kendi kadın ve çocuklarını öldürüp evlerini yaktıktan sonra intihar etmişler. O sırada kentte olmayan 80 aile dışında bu kentte hayatta kalan olmamış.Tarihçi Herodot’un anlattıklarına göre; “Pers ordusu başlarında komutanları Harpagos olduğu halde ,Xanthos Ovasına indiği zaman, Xanthoslular bitmez tükenmez kuvvetlere karşı, az sayıda güçleri ile dövüştüler ve yiğitlikte nam saldılar ama yenildiler. Kadınlarını, çocuklarını, hazinelerini, kölelerini kaleye doldurdular. Alttan ve yandan ateşe verdiler öyle ki yangın kaleyi yerle bir etti. Bundan sonra birbirlerine korkunç yeminlerle bağlanarak, düşmana saldırdılar. Savaşta tek kişiye varıncaya kadar, savaşarak öldüler. Bu ateşten yalnızca başka yerlerde bulunan Xanthoslular kurtulabildiler. Onlar şehri baştan kurdular.”Tarihi boyunca büyük istilalar ve felaketler yaşayan Ksantos’u, Roma döneminde de M.Ö 42 yılında Brutus işgal etmiş. Kentin ikinci kez kendisini yok edişi, Romalı Brutus’ün para ve güç toplamaya geldiğinde yaşanmış, Ksantoslular önce şehrin çevresine hendek açmışlar ve geçit vermemişler ama kent çabuk düşmüş. Likyalılar için tarih tekerrür etmiş ve onlar yine ailelerini kendi elleriyle öldürmek ve intihar etmek zorunda kalmışlar. (Yunan tarihçi) Plutarkhos’un anlattığı, belki de Likya tarihinin en acılısıdır. İşgalci Brutus’u bile gözyaşlarına gömer. Kucağında ölü çocuğuyla bir ilmeğin ucunda intihar etmekte olan Likyalı kadın, öbür eliyle evini ateşe vermektedir. Ne kendini, ne evini, ne de çocuğunu bırakmıştır düşmana.

  EFES ANTİK KENTİ

Antik dünyanın en önemli uygarlık, kültür, bilim ve sanat merkezi Efes Antik Kenti, İzmir‘in Selçuk ilçesi sınırlarında yer alıyor. Kuruluşu MÖ 8,600 yıl öncesine uzanan Efes, Antik Çağ’da Doğu ile Batı’nın buluştuğu bir noktada bir liman kenti olarak kurulmuş.Politik ve ticari gelişmelerle birlikte Roma Devleti’nin Asya eyaletinin başkentine dönüşmüş. Dünyanın 7 harikasından biri olan Artemis Tapınağı’nın Efes’te yer almış olması kenti daha çok ziyaretçi çekmesini sağlamış. Her biri görkemli mimari şaheser olan Celcus Kütüphanesi, Yamaç Evler, Antik Tiyatro, Kral Yolu ve çok sayıda arkeolojik eseri Efes’te en çekici yapılar.

ZEUGMA ANTİK KENTİ

Zeugma, MÖ 300 civarında Büyük İskender’in generallerinden Selevkos I Nikator tarafından kurulmuş bir antik şehirdir. Bugün, Gaziantep ilinin Nizip ilçesine 10 km uzaklıktaki Belkıs köyü eteklerindedir. Çingene Kızı mozaiği ile ün yapmıştır ve kentte çok sayıda mozaik vardır.Yapılan kazı çalışmalarında A, B ve C olarak üç bölümde incelenen şehrin villaları ve çarşılarının bulunduğu A ve B bölümleri bugün Birecik Hidroelektrik Baraj gölü altında bulunmaktadır. Henüz kazı yapılmamış C bölümünde ileride bir açık hava müzesi oluşturulması planlanmaktadır. Antik şehir, Roma döneminden kalan mozaikleri ile dünyaca ünlüdür. Zeugma Mozaik Müzesi görülmeye değer bir müzedir.

MYRA ANTİK KENTİ

Antalya‘nın Kale (Demre) ilçesinde bulunan Kaş – Finike arasındaki çarpıcı kaya mezarlarıyla ünlü Myra Noel Baba’nın yani Aziz Nicholaos’un doğduğu yerdir. Myra’nın görkemli tiyatrosu oldukça sağlam olarak günümüze kadar gelebilmiştir. Arkasındaki dik dağın yamacında kurulan tiyatronun caveası büyük ölçüde kayalara oyulmuştur. Tiyatro daha sonraları arena olarak da kullanılmıştır. Kaya mezarlarıyla ünlü Myra’da mezarlar hemen tiyatronun üzerinde ve doğu taraftaki nehir nekropolü denilen yerde olmak üzere iki yerde toplanmıştır.